مجتبی طاهریان فرد در گزارشی نوشت:
تحلیل تجربه دورههای اخیر نشان میدهد اتکای بیش از حد به یک مدل اقتصادی تکمحوری، به ویژه اقتصاد مبتنی بر گردشگری میتواند جزیره کیش را در برابر بحرانهای ژئوپلیتیک،نوسانات اقتصادی و رکودهای دورهای آسیبپذیر کند. از این رو، حرکت همزمان در مسیر تقویت گردشگری و توسعه زیرساختهای دانشبنیان،بر افزایش تابآوری اقتصادی جزیره تاثیر گذار خواهد بود.
خرید یکی از جذابیت های حوزه صنعت گردشگری و از مولفه های اصلی هویت اقتصادی کیش می باشدکه وابستگی شدید به این بخش وجود دارد به گونهای که با بروز هرگونه محدودیت یا رکود ناشی از شرایط خاص منطقه ای، بخش قابل توجهی از چرخه اقتصادی در جزیره کیش دچار ایستایی میشود و پیامدهای آن، علاوه بر فعالان اقتصادی، ساکنان جزیره را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
یکی از راهکارهای بنیادین برای کاهش آسیبپذیری در برابر بحرانهای احتمالی و غیر قابل پیش بینی شده، تغییر رویکرد از اقتصاد مصرفگرا به سمت اقتصاد چندمحوری و دانشبنیان است. کیش با برخورداری از ظرفیت های متنوع می تواند در کنار تقویت زیرساختهای گردشگری، زمینه جذب سرمایهگذاریهایی را فراهم کند که بر دانش، فناوری و نوآوری استوار هستند. از این رو موقعیت جغرافیایی جزیره کیش، سطح امنیت و ظرفیتهای زیرساختی این منطقه را به گزینهای مناسب برای استقرار مراکز دانشگاهی، پژوهشی و تخصصی تبدیل میکند. توسعه رشتهها و فعالیتهای راهبردی در حوزههایی مانند علوم پزشکی، فناوریهای دریایی، مدیریت هوشمند، هوش مصنوعی و انرژیهای نو میتواند به جذب دانشجویان، پژوهشگران و نیروهای متخصص منجر شود و در نهایت با ارائه ایده های نو و راهبردی در مسیر ثبات پایداری چرخه اقتصادی کیش گام برداشت.
به طور حتم حضور این گروهها تنها به معنای توسعه فعالیتهای علمی نیست، بلکه نوعی سرمایهگذاری بلندمدت بر حوزه سرمایه های انسانی محسوب میشود. چنین سرمایهای میتواند حتی در دورههای رکود گردشگری نیز به تولید دانش، خدمات تخصصی، فناوری و ارزش افزوده کمک کند و منابع درآمدی متنوعتری برای اقتصاد کیش رقم بزند.
البته گذار از ساختار اقتصادی موجود و حرکت به سمت اقتصاد دانشبنیان، بدون چالش نخواهد بود. تامین زیرساختهای ارتباطی و آزمایشگاهی، تدوین مشوقهای سرمایهگذاری، تسهیل فرآیندهای اداری، ایجاد پیوند میان دانشگاه و صنعت و فراهم کردن امکان فعالیت شرکتهای فناور، از جمله الزاماتی است که باید در این مسیر مورد توجه قرار گیرد. هر چند که کیش از زیرساختی های قابل توجهی در این زمینه برخودار بوده و اقدامات خوبی نیز در این زمینه انجام شده است.
وجود برخی از چالشها نباید بهانهای برای توقف حتی توقف مقطعی اصلاحات باشند؛ بلکه ضرورت مدیریت هوشمند، برنامهریزی مرحلهای و بسترسازی اصولی را نشان میدهد. موفقیت این رویکرد، نیازمند همکاری حوزه های مختلف به ویژه بخش خصوصی، دانشگاهها، مراکز پژوهشی و فعالان اقتصادی است.
تنوعبخشی به مدلهای سرمایهگذاری میتواند کیش را از یک مقصد تفریحی به سطحی از مرکز نوآوری، آموزش، فناوری و توسعه پایدار ارتقاء دهد. مرکزی که در آن گردشگری و دانش در کنار یکدیگر، پایههای امنیت درآمدی و تاب آوری اقتصادی جزیره را تقویت میکنند. با نگاهی آیندهنگر و راهبردی، ظرفیتهای موجود را می توان برای جذب سرمایهگذاران هوشمند، شرکتهای دانشبنیان، مراکز علمی و نخبگان کشور بررسی کرد. آینده پایدار کیش در گرو حذف گردشگری نیست، بلکه در گرو ترکیب تجربه و مزیتهای گردشگری با قدرت اقتصاد دانشبنیان و ایجاد یک ساختار اقتصادی متنوع و مقاوم است.
